W okręgu Sądu Okręgowego w Poznaniu działa Sąd Okręgowy w Poznaniu, dwa Ośrodki Zamiejscowe oraz dwadzieścia jeden Sądów Rejonowych.

Sąd Okręgowy zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 16.10.2002 r. (Dz.U. 2002, Nr 180, poz. 1508) i strukturą organizacyjną zajmuje się sprawami z obszaru właściwości Sądów Rejonowych w: Chodzieży, Gnieźnie, Gostyniu, Grodzisku Wielkopolskim, Kościanie, Lesznie, Nowym Tomyślu, Obornikach, Pile, Poznaniu: Poznań - Grunwald i Jeżyce, Poznań - Nowe Miasto i Wilda, Poznań - Stare Miasto, Rawiczu, Szamotułach, Śremie, Środzie Wielkopolskiej, Trzciance, Wągrowcu, Wolsztynie, Wrześni, Złotowie.

Ośrodek Zamiejscowy Sądu Okręgowego w Poznaniu z siedzibą w Lesznie obejmuje: obszar właściwości Sądów Rejonowych w: Gostyniu, Kościanie, Lesznie i Rawiczu, dla rozpoznawanych spraw cywilnych i rodzinnych w pierwszej instancji, należących do właściwości sądu okręgowego.

Ośrodek Zamiejscowy Sądu Okręgowego w Poznaniu z siedzibą w Pile obejmuje: obszar właściwości Sądów Rejonowych w: Chodzieży, Pile, Trzciance, Wągrowcu i Złotowie, dla rozpoznawanych spraw cywilnych i rodzinnych w pierwszej instancji należących do właściwości sądu okręgowego.


Do właściwości Sądu Okręgowego należą sprawy z zakresu prawa cywilnego o: 

• prawa niemajątkowe i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe oprócz spraw o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka, o unieważnienie uznania dziecka oraz o rozwiązanie przysposobienia,
• ochronę praw autorskich i pokrewnych, jak również dotyczących wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych oraz o ochronę innych praw na dobrach nie materialnych, 
• roszczenia wynikające z Prawa Prasowego, 
• prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych, oprócz spraw o alimenty, o naruszenie posiadania i o zniesienie wspólności majątkowej między małżonkami oraz spraw o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, 
• o wydanie orzeczenia zastępującego uchwalę o podziale spółdzielni.
  

Do właściwości Sądu Okręgowego należą przestępstwa z zakresu prawa karnego: 

• o zbrodnie określone w kodeksie karnym oraz w ustawach szczególnych, 
• o występki określone w rozdziałach XVI i XVII oraz w art.140 - 142, 148 § 4, art. 149, 150 § 1, art. 151 – 154, 156 § 3, art. 158 § 3 , art. 163 § 3 i 4, art. 165 § 1,3 i 4, art.166 § 1, art.173 § 3 i §, art.185 § 2, art.210 § 2, art.252 oraz art.253 §2 kodeksu karnego, 
• o występki, które z mocy przepisu szczególnego należą do właściwości sądu okręgowego.

Oprócz tego Sąd Okręgowy rozpoznaje sprawy z zakresu prawa pracy, z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz rozpoznaje sprawy gospodarcze oraz wykonuje czynności z zakresu nadzoru nad działalnością administracyjną sądów w okręgu.

Sąd Okręgowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej instancji w sądzie rejonowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Zgodnie ze strukturą organizacyjną Wydziały Sądu Okręgowego obsługują petentów według następujących właściwości:

1. Wydział Cywilny – zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 kwietnia 2005 roku (Dz.Urz.MS.04.5.16) do rozpoznawania w pierwszej instancji spraw cywilnych i rodzinnych, w których nazwiska (nazwy) powodów zaczynają się na litery od A do M, z obszaru właściwości Sądów Rejonowych w: Gnieźnie, Grodzisku Wielkopolskim, Nowym Tomyślu, Obornikach, Poznaniu, Szamotułach, Śremie, Środzie Wielkopolskiej, Wolsztynie i Wrześni.
   
   
2. Wydział Cywilny Odwoławczy – do rozpoznawania w drugiej instancji spraw cywilnych oraz spraw należących do właściwości sądów rodzinnych, z wyjątkiem spraw z zakresu postępowania poprawczego z obszaru właściwości Sądów Rejonowych w: Chodzieży, Gnieźnie, Obornikach, Pile, Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, Szamotułch, Trzciance, Wągrowcu, Wrześni i Złotowie. 
   
   
3. Wydział Karny – Wydział rozpoznaje w I instancji sprawy z zakresu prawa karnego z obszaru właściwości Sądów Rejonowych w: Chodzieży, Gnieźnie, Obornikach, Pile, Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, Szamotułach, Trzciance, Wągrowcu, Wrześni i Złotowie, spraw o wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania z obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Poznaniu, spraw o wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania z obszaru włąściwości Sądu Okręgowego w Poznaniu, z wyłączeniem spraw o zarządzenie kontroli operacyjnej oraz spraw o udostępnienie informacji i danych dotyczących umów ubezpieczenia, a także przetwarzanych przez banki informacji stanowiących tajemnice bankową..
   
   
4. Wydział Karny Odwoławczy – do rozpoznawania w drugiej instancji spraw z zakresu prawa karnego, spraw o wykroczenia i spraw z zakresu postępowania poprawczego.
   
   

5. Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Sądowych utworzony zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 1985 roku (Dz.Urz.MS.85.8.53), do rozpoznawania spraw z zakresu nadzoru nad legalnością wykonywania kary pozbawienia wolności, a także wszystkich przypadków związanych ze środkami przymusu skutkujących pozbawieniem wolności.

             oraz do rozpoznawania spraw:

   • z zakresu orzecznictwa sądu penitencjarnego i działalności sędziego penitencjarnego,
   • zażaleń na postanowienia sądów rejonowych w postępowaniu karnym wykonawczym,
   • sprawuje nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, kary aresztu, tymczasowego aresztowania, zatrzymania oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie zamkniętym, a także kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności,
   • sprawuje nadzór nad sądowym postępowaniem wykonawczym w sprawach karnych, z wyłączeniem nieletnich, a w szczególności nad wykonywaniem kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, grzywny, środków karnych i zabezpieczających,
   • wizytuje zakłady karne, areszty śledcze oraz inne miejsca, w których przebywają osoby pozbawione wolności.
     
     

6. Wydział –  Sądu Pracy - działający zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 września 2001 roku w sprawie utworzenia sądów pracy (Dz.U.01.106.1161) i sądów ubezpieczeń społecznych do spraw z zakresu prawa pracy, obejmujący obszar właściwości Sądów Rejonowych w: Chodzieży, Gnieźnie, Gostyniu, Grodzisku Wielkopolskim, Kościanie, Lesznie, Nowym Tomyślu, Pile, Poznaniu, Rawiczu, Szamotułach, Śremie, Środzie Wielkopolskiej Trzciance, Wągrowcu, Wolsztynie, Wrześni, Złotowie.
   
   

7. Wydział Ubezpieczeń Społecznych - działający zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 września 2001r. (Dz.U.01.116.1247 zm.05.07.01, Dz.U.05.112.949) w sprawie utworzenia sądów pracy i sądów ubezpieczeń społecznych do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, obejmujący obszar właściwości Sądów Rejonowych w: Chodzieży, Gostyniu, Kościanie, Lesznie, Pile, Rawiczu, Trzciance, Wągrowcu i Złotowie.
   
   

8. Wydział Ubezpieczeń Społecznych - działający zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 września 2001r. w sprawie utworzenia sądów pracy i sądów ubezpieczeń społecznych do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, obejmujący obszar właściwości Sądów Rejonowych w: Gnieźnie, Grodzisku Wielkopolskim, Nowym Tomyślu, Obornikach, Poznaniu, Szamotułach, Śremie, Środzie Wielkopolskiej, Wolsztynie i Wrześni.
   
   
9. Wydział Gospodarczy - działający zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 września 2001r. w sprawie utworzenia sądów gospodarczych dla spraw prowadzonych pomiędzy podmiotami gospodarczymi z obszaru okręgu Sądu Okręgowego, w sprawch pierwszej instancji, w których wartość przedmiotu sporu wynosi powyżej 100 000 zł..
   
   
10. Wydział Gospodarczy  Odwoławczy -  Do rozpoznawania w II instancji odwołań od orzeczeń wydziałów gospodarczych Sądów Rejonowych z okręgu Sądu Okręgowego w Poznaniu oraz Sądów Rejonowych z okręgu Sądu Okręgowego w Koninie.
    
    

11. Wydział Wizytacyjny - został utworzony na podstawie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
    21 czerwca 1975 roku (Dz.Urz. MS.75.4.34) pierwotnie jako wydział piąty, później dziewiąty, a w końcu jedenasty.
    
    Wydział Wizytacyjny sprawuje funkcje wydziału wewnętrznego dla sądów działających w okręgu Sądu Okręgowego w Poznaniu.
     
    Sędziowie wizytatorzy wykonują swoje zadania przez:
    przeprowadzanie wizytacji i lustracji w sądach, wizytowanie rozpraw i przedstawianie sędziom orzekającym oraz innym pracownikom sądów uwag i spostrzeżeń poczynionych w toku tych czynności, udział w naradach i szkoleniach sędziów oraz innych pracowników sądów, inicjowanie wszczęcia postępowań wyjaśniających i dyscyplinarnych przez uprawnione osoby i organy, badanie, na zlecenie prezesa sądu apelacyjnego albo okręgowego, zasadności skarg i wniosków dotyczących czynności sędziów lub sądu, a w szczególności sprawności lub toku postępowania sądowego (rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2002 r. w sprawie trybu sprawowania nadzoru nad działalnością administracyjną sądów (Dz.U.02.187.1564 zm. Dz.U.03.07.02, Dz.U.03.105.993).
    
    Natomiast czynności nadzorcze w zakresie biurowości sądowej i organizacji pracy sekretariatu wykonuje inspektor do spraw biurowości sądowej. W toku kontroli inspektor bada:

    • prawidłowość stosowania przepisów regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych oraz instrukcji sądowej,
    • organizację pracy sekretariatów,
    • sposób wykonywania zarządzeń i orzeczeń,
    • sposób prowadzenia ksiąg i innych urządzeń ewidencyjnych
      
      oraz w razie potrzeby bada:
       
    • rzetelność sporządzania sprawozdań statystycznych,
    • warunki pracy w sekretariatach,
    • kulturę pracy i sposób załatwiania interesantów oraz poziom przygotowywania i kwalifikacje pracowników sekretariatów.
      
      Po zakończeniu kontroli inspektor przekazuje swoje spostrzeżenia i uwagi przewodniczącemu wydziału oraz prezesowi sądu, w którym przeprowadzał kontrolę. Ujawnione w toku czynności nadzorczych błędy i uchybienia inspektor omawia z pracownikami sekretariatu, wskazując przy tym sposób załatwienia.
      
      
12. Wydział Cywilny - do rozpoznawania w I instancji spraw cywilnych i rodzinnych, w których nazwiska (nazwy) powodów zaczynają się na litery od N do Ż, z obszaru właściwości Sądów Rejonowych w: Gnieźnie, Grodzisku Wielkopolskim, Nowym Tomyślu, Obornikach, Poznaniu, Szamotułach, Śremie, Środzie Wielkopolskiej, Wolsztynie i Wrześni.
    
    

13. Wydział Cywilny - z siedzibą w Lesznie - do rozpoznawania w I instancji spraw cywilnych
    i rodzinnych z obszaru właściwości Sądów Rejonowych w: Gostyniu , Kościanie, Lesznie i Rawiczu.
    
    

14. Wydział Cywilny - z siedzibą w Pile - do rozpoznawania w I instancji spraw cywilnych i rodzinnych
    z obszaru właściwości Sądów Rejonowych w: Chodzieży, Pile, Trzciance, Wągrowcu i Złotowie.
    
    

15. Wydział Cywilny Odwoławczy – do rozpoznawania w drugiej instancji spraw cywilnych oraz spraw należących do właściwości sądów rodzinnych, z wyjątkiem spraw z zakresu postępowania poprawczego z obszaru właściwości Sądów Rejonowych w: Gostyniu, Grodzisku Wlkp., Kościanie, Lesznie, Nowym Tomyślu, Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Rawiczu, Śremie, Środzie Wlkp. i Wolsztynie.
    
    
16. Wydział Karny - Wydział rozpoznaje w I instancji sprawy z zakresu prawa karnego z obszaru właściwości Sądów Rejonowych w: Gostyniu, Grodzisku Wlkp., Kościanie, Lesznie, Nowym Tomyślu, Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Rawiczu, Śremie, Środzie Wlkp., Wolsztynie, spraw o zarządzanie kontroli operacyjnej z obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Poznaniu, spraw o udostępnienie informacji i danych dotyczących umów ubezpieczenia, a także przetwarzanych przez banki informacji stanowiących tajemnice bankową z obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Poznaniu oraz spraw zgodności z prawdą oświadczeń lustracyjnych z obszaru właściwości Sądów Okręgowych w Koninie i Poznaniu, z wyłączeniem spraw o wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania i spraw o wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania.
    
    
    

Odpowiedzialna za informacje na stronie - Agnieszka Weichert